AI en vertaling

AI en vertaling — hoe deze boeken tot stand komen

De boeken in de Sven en Lotte-reeks worden gemaakt met een volledig lokale AI-pipeline op een MacBook Pro M5. Geen cloud-API’s, geen externe diensten — alles draait op eigen hardware.

De pipeline

Elk boek doorloopt meerdere stappen, van Engelse bron naar Nederlandse eindeditie:

  • Stap 1 — Ruwe vertaling met translategemma:12b, een dedicated vertaalmodel dat EN→NL doet zonder chat-gedrag. Dit geeft een correcte Nederlandse basis met veel minder anglicismen dan een algemeen taalmodel.
  • Stap 2 — Polish met gemma4:26b-mlx en strikte stijlregels: verleden tijd consistentie, geen participiumconstructies (een veelvoorkomende anglicisme), natuurlijke Nederlandse zinsbouw, correcte terminologie.
  • Stap 3 — Verhaalgeneratie met aya-expanse:32b volgens een minimale-regie model: de AI krijgt personages, thema en context en bepaalt zelf scène, dialogen en tempo. Geen strakke stijldictatuur.
  • Stap 4 — Illustraties met FLUX.1-dev (FP8) via ComfyUI, met PuLID voor gezichtsconsistentie en FaceDetailer voor gezichtsdetail. Karakterbeschrijvingen zijn vast en per hoofdstuk genereert een aparte LLM (qwen3-vl:4b) scène, poses en belichting.
  • Stap 5 — Menselijke redactie: elk hoofdstuk wordt handmatig nagelezen en gecorrigeerd.

Waarom menselijke redactie nodig blijft

Ondanks de twee-staps vertaling (dedicated model + polish) blijven anglicismen doorkomen. Dit zijn vooral:

  • Participiumconstructies — Engelse deelwoordstructuren die in het Nederlands stijf en onnatuurlijk klinken (“zijn ogen schitterend” i.p.v. “terwijl zijn ogen schitterden”)
  • Woordvolgorde — Engelse SVO-calques die letterlijk worden overgenomen (“maar hier ik zat” i.p.v. “maar hier zat ik”)
  • Valse vrienden — woorden die er Nederlands uitzien maar een Engelse betekenis hebben (“voorstelbare banden” i.p.v. “aanwijsbare banden”)
  • Progressieve vormen — Engelse “is doing” constructies die in het Nederlands onnatuurlijk zijn

Anglicismen zijn net zo ongewenst als germanismen. Daarom maken we een pure Nederlandse editie die minder goed automatisch vertaald kan worden door browser-instellingen — de taal is bewust idiomatisch en Nederlands, niet een dunne verpakking van Engelse syntaxis.

Naar een internationale versie

We werken toe naar een meer internationale versie, mogelijk met Engels als standaardtaal. Dit wordt een parallel project dat gelijk gehouden moet worden met de Nederlandse editie. Die uitdaging nemen we aan — maar de Nederlandse editie heeft prioriteit en blijft de referentie.

Deze pagina wordt bijgewerkt naarmate de pipeline evolueert.